COVID hastalığı için beş tür aşı geliştirilmiştir. Bu aşıların dördü bilinen yöntemlerle geliştirilirken mRNA aşıları yeni bir teknoloji ile geliştirilmiştir.

• İnaktive virüs aşıları; hastalığa neden olmayan ancak bağışıklık yanıtı oluşturan etkisizleştirilmiş virüs içeren aşılardır. Ülkemizde uygulanmakta olan Sinovac’ın CoronaVac aşısı ve her yıl uygulanan grip (influenza) aşıları inaktif aşılardır.
• Canlı atenüe aşılar; hastalığa neden olmayan ancak bağışıklık yanıtı oluşturan zayıflatılmış virüs içeren aşılardır. Kızamık, kabakulak, su çiçeği aşıları da canlı atenüe virüs aşılarıdır. Henüz dünyada kullanıma girmiş canlı atenüe COVID-19 aşısı bulunmamaktadır.
• Protein subunit aşıları; virüsün yapısını taklit eden protein parçalarını kullanan protein bazlı aşılardır. Novovax ® aşısı bu tüden aşıdır.
• Viral vektör aşıları; SARS-CoV-2 virüsünün RNA parçacıklarını taşıyan hastalık yapıcı etkisi olmayan virüslerin kullanıldığı aşılardır. Oxford-AstraZeneca aşısı, Sputnik V aşısı bu türden aşılardır.
• m-RNA aşıları; protein üretmek için genetik olarak tasarlanmış RNA parçacıklarını kullanan yeni teknoloji ürünü aşılarıdır. Ülkemizde uygulanmakta olan BioNTech aşısı bu türden bir aşıdır.

2021 yılı Haziran ayı itibariyle dünyada acil kullanım onayı ve ruhsat almış 11 aşı, kullanım onayı almak üzere olan bir aşı olmak üzere toplam 12 adet aşı bulunmaktadır.

Acil kullanım onayı veya ruhsat alan aşılar; Pfizer/BioNTech (ABD-Almanya-mRNA aşısı), Moderna (ABD-mRNA aşısı), Oxford-AstraZeneca (Birleşik Krallık-Viral vektör aşısı), Johnson & Johnson (ABD-Viral vektör aşısı), Gameleya-Sputnik V (Rusya-Viral vektör aşısı), SinoPharm (Çin-İnaktive virüs aşısı), Sinopharm Wuhan (Çin-İnaktif aşı), Cansino (Çin-Viral vektör aşısı), Sinovac (Çin-İnaktive virüs aşısı), Bharat Bitech (Hindistan-İnaktive virüs aşısı), Vector Institute (Rusya-Protein subunit aşısı) olarak sıralanabilir.

CORONAVİRÜS (COVID-19)İŞYERİ PLANI

1.      İş yerlerinizin temiz ve hijyenik olduğundan emin olun
             Yüzeyler (örneğin masalar ve masalar) ve nesneler (örn. telefonlar, klavyeler)dezenfektan ile düzenli olarak silinmeli.
2.      Çalışanlar, yükleniciler ve müşterileri düzenli ve kapsamlı el yıkamayı teşvik edin
El dezenfektanlarını  işyerinin çevresindeki önemli yerlere koyun. Şişelerin düzenli olarak yeniden doldurulduğundan emin olun
El yıkamayı teşvik eden posterler asın.
3.      İşyerinizde yüz maskeleri ve / veya kağıt mendillerin bulunduğundan emin olun.
iş yerinde burun akıntısı veya öksürük gelişenlerin mendillerini atması için hijyenik kovalar bulundurun.
4.      Öksürük ve 37.3 üzerinde ateşi olanların evde kalması doğru olur.

5.      Seyahate çıkmadan önce

·         Kuruluşunuzun ve çalışanların COVID-19 yayılan bölgeler hakkında son bilgilere sahip olduğundan emin olun. https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/situation-reports/

·         Son bilgilere dayanarak seyahatin olup olmaması hakkında fayda ve riskleri değerlendirin.

·         Ciddi hastalık riski altında olabilecek çalışanları (ör.

diyabet, kalp ve akciğer hastalığı gibi tıbbi rahatsızlıkları olanlar)

yüksek riskli bölgelere göndermekten kaçının.

·         Seyahat edenlerin yanında el dezenfektanı taşımasını önerin.

Seyahat sırasında

·         Çalışanlara düzenli olarak ellerini yıkamaya ve  öksüren veya hapşıran insanlardan en az bir metre uzakta durmaya teşvik edin.

·         Çalışanların seyahat ederken hastalandıklarında ne yapacaklarını ve kiminle iletişim kuracaklarını bilmelerini sağlayın.

·         Çalışanlarınızın seyahat ettikleri yerel makamlardan aldıkları talimatlara uyduklarından emin olun.

Örneğin, yerel yetkililer tarafından bir yere gitmemeleri söylenirse

buna uymaları gerekir. Çalışanlarınız yerel kısıtlamalara uymalıdır.

Seyahat sonrası

COVID-19'un yayıldığı bir bölgeden dönen çalışanlar,

·         14 gün boyunca semptomlar için kendileri izlemeli ve vücut sıcaklıklarını günde iki kez ölçmeli.

·         Hafif bir öksürük veya düşük dereceli ateş (yani 37.3 C  veya

daha fazlası) evde kalmalı ve hastaneye başvurmalıdır.

 Asemptomatik: Hastalık belirtisi göstermeme. En yaygın COVID-19 semptomları (belirtileri) ateş, öksürük ve nefes darlığıdır, ancak herhangi bir belirti göstermeden bulaşıcı olabilirsiniz. Hatta COVID-19 yayılımında en önemli faktör asemptomatik / sessiz taşıyıcılardır.

Bulaşıcı: Bulaşıcı veya bir kişiden diğerine geçirilebilen. COVID-19'un öncelikle enfekte olmuş bir kişiyle doğrudan temas yoluyla, öksürük veya hapşırma sırasında havaya püskürtülen mikroskobik damlacıkların solunması veya kontamine (virüs bulaşmış) bir yüzeye dokunulması ve ardından kişinin gözlerine, burnuna veya ağzına dokunulmasıyla yayıldığı düşünülmektedir.

Coronavirus (koronavirüs): İnsanlarda hastalığa neden olan bir tür mikroskobik organizma. "Corona" kelimesi, virüsün yüzeyinde bulunan ve bilim adamlarının elektron mikroskobu ile incelediğinde bir taca benzediğini düşündüğü küçük sivri uçları ifade eder. Aşağıda, koronavirüsün yapısına dair tıbbi illüstrasyon görülebilir.

COVID-19: Yeni tip koronavirüsün yol açtığı hastalığın adı. COronaVIrus Disease kelimelerine atıfta bulunmanın kısa bir yolu olarak Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından duyurulmuştur. Buna neden olan koronavirün bilimsel ismi ise SARS-CoV-2'dir.

Eğriyi düzleştirme: Koronavirüsün yayılmasını yavaşlatma ve enfekte olmuş bireylerin sayısında dramatik bir artışı önleme girişimi. Sosyal mesafeler uygulamak, gereksiz seyahatlerden kaçınmak ve temel önlemler almak suretiyle sağlıklı bireyler hastalığın yayılmasını yavaşlatmaya yardımcı olabilir - ya da "eğriyi düzleştirebilir".

Epidemi: Bir coğrafi bölgeden diğerine yayılmış bir salgınlar kümesi. Yani bir salgının kontrol dışına çıktığını ifade eder.

İnkübasyon (kuluçka) süresi: Enfekte bir kişinin maruz kaldıktan sonra hastalık belirtileri göstermeye başlaması için geçen süre. Koronavirüs durumunda, kuluçka süresinin iki gün ile iki hafta arasında olduğu ve ortalamaların semptomların ortaya çıkmasından beş gün önce olduğu düşünülmektedir.

İzolasyon: Hastalık yayılmasını önlemek için hasta olan birini sağlıklı bireylerden ayırma uygulaması. Stratejiler, iyileşme döneminde kendini tek bir odaya almayı ve bulaşma tehlikesi geçene kadar kamuya açık olmamayı içerir.

Karantina: Sağlıklı görünen ancak COVID-19 gibi bulaşıcı bir hastalığa maruz kalmış olabilecek insanları izole etme uygulaması. Karantinalar kişisel olarak uygulanabilir veya devlet tarafından zorunlu tutulabilir.

Kendini karantinaya alma: Kamusal yaşama dönmenin güvenli olduğu düşünülene kadar kendinizi başkalarından soyutlama uygulaması. COVID-19 durumunda, virüse maruz kalabileceğinden şüphelenen kişilerin 14 gün boyunca kendi karantinaya almaları gerekir.

Kişisel Koruyucu Ekipman (KKE): İşyerinde hastalık veya yaralanmaya neden olabilecek tehlikelere maruz kalmayı en aza indirecek şekilde takılan ekipman.

Pandemi: Çok sayıda insana bulaşan yeni bulaşıcı bir hastalığın dünya çapında yayılması. Dünya Sağlık Örgütü COVID-19'u 11 Mart 2020'de resmen bir pandemi ilan etti.

Salgın (outbreak): Nispeten küçük bir coğrafi alanda belirli bir hastalığın vaka sayısında ani bir artış. COVID-19'un Çin'deki Hubei Eyaleti'ne ait Wuhan şehrinden kaynaklandığı düşünülmektedir.

SARS-CoV-2: Genetik dizilenmesi yapıldıktan sonra bu yeni korona virüsün, SARS korona virüsü ile %80 derecede benzediği ortaya çıktı. Bu sebeple ismi değiştirildi. Açılımı ise şu şekilde: Severe Acute Respiratory Syndrome CoronaVirus-2. Bu virüsün ismidir, hastalığın değil.

Semptom (belirti): Belirli bir patojen tarafından enfekte olduğunu gösteren herhangi bir görünür hastalık belirtisi. Tipik COVID-19 semptomları ateş, öksürük ve nefes darlığıdır.

Sosyal mesafe: Diğer insanlardan en az 2 metre uzakta durma, kalabalıktan ve toplantılardan kaçınma ve hastalığın yayılmasını azaltmak için tüm gereksiz seyahatleri sınırlama veya iptal etme uygulaması.

Aşağıda videografide, COVID-19 hastalığının yayılmasına, sosyal temastan kaçınmanın ve kaçınmamanın etkisi görülebilir:

Güncel bilgiler için www.saglik.gov.tr adresini ziyaret edebilirsiniz.

Sürveyansı yapılan hastalıklarla ilgili yapılan çalışmalar

1. İhbar
2. Bildirim
3. Filyasyon/saha incelemesi
4. Vaka incelemesi
5. Salgın incelemesi

Tek vakada bile salgın incelemesi yapılması gereken durumlar

• Akut Solunum Yetersizliği Sendromu (SARS)
• Avian İnfluenza
• Çiçek
• Epidemik Tifüs
• Kolera
• Poliomiyelit
• Sıtma
• Şistozomiyaz
• Veba
• Viral Hemorajik Ateş Sendromu (KKKA, Ebola, Dengue, Hanta, Sarı Humma hariç)
• Yeni Bir Alt Tipte Human İnfluenza
• Lenfatik filariasis (filaryaz)
• Ebola enfeksiyonu
• Covid-19 hastalığı (SARS-CoV-2)

https://www.hepsaglik.net/filyasyon-nedir/

• Risk Bölgeleri
• Aile Takibi
• Covid-19 Testi
• Günlük Koronavirüs Tablosu
• Harita üzerinde hastane, eczane, metro ve otobüs durakları.

COVİD 19 KEŞFETME ZAMANI

aşağıdaki resme tıklayın⏬⏬

COVID-19 (SARS-CoV2 ENFEKSİYONU) REHBERİ

COVID-19 sunumu için tıklayınız.